1. Gefractioneerde bemesting: stikstof beter benutten
Een van de eenvoudigste manieren om meststoffen efficiënter te gebruiken is gefractioneerde bemesting. Daarbij wordt de totale stikstofgift verdeeld over meerdere momenten. In plaats van één grote gift in het voorjaar werk je met een basisbemesting bij de start van het seizoen, gevolgd door één of meerdere bijbemestingen later in het groeiseizoen.
Deze aanpak heeft duidelijke voordelen:
Stikstof komt beschikbaar wanneer het gewas het nodig heeft
Minder risico op uitspoeling of onvoldoende opname
Betere groeisturing
Door de gift te splitsen, wordt de benutting van nutriënten duidelijk hoger.
2. Timing: voeding afstemmen op de groeifase
Planten hebben tijdens het seizoen niet dezelfde voedingsbehoefte. Door bemesting hierop af te stemmen, worden nutriënten efficiënter opgenomen.
In de boomkwekerij zijn drie groeifasen belangrijk:
Vroege groeifase
In het voorjaar, wanneer planten knoppen, bladeren en scheuten vormen, is vooral stikstof (N) nodig. Dat zorgt voor een krachtige start van de teelt.Sterke groeifase
In de late lente en vroege zomer groeit het gewas intensief en is een continue en evenwichtige aanvoer van NPK essentieel.Einde van het groeiseizoen
Later in het seizoen verschuift de behoefte naar meer kalium en minder stikstof. Kalium bevordert stevige scheuten, een betere afrijping van het hout en een hogere winterhardheid.
Door bemesting op deze momenten af te stemmen, gaat er minder voeding verloren en neemt de efficiëntie van elke meststofgift toe.
3. Gerichte toepassing: voeding dichter bij de wortel
Een andere strategie is precisiebemesting: meststoffen dichter bij het wortelgestel toedienen, in plaats van ze over het hele perceel te verspreiden. Dat kan via rijbemesting of toediening in het plantgat.
Rijbemesting
Bij rijbemesting wordt de meststof in of vlak naast de teeltrij toegediend. Zo komt het terecht waar de plant het nodig heeft en kan opnemen. Hierdoor gaat er tussen de rijen weinig of geen meststof verloren. Het is wel belangrijk dat de meststof goed over de rij wordt verdeeld en niet op één plek geconcentreerd ligt.
Dit heeft verschillende voordelen:
De voeding ligt dichter bij de wortels
Planten nemen de nutriënten sneller op
Minder voeding beschikbaar voor onkruid tussen de rijen
Lagere totale meststofgift
Plantgatdosering
Bij het planten van jonge bomen of struiken wordt de meststof direct in het plantgat toegediend. Ook hier is een goede vermenging met de grond belangrijk voor een gelijkmatige verdeling. Zo komen de voedingsstoffen direct in de wortelzone terecht. Dit zorgt voor een snelle startgroei, een zeer efficiënte benutting van de nutriënten en minder verliezen.
Organisch-minerale meststoffen zoals DCM MIX 5 zijn hiervoor zeer geschikt: ze geven de voedingsstoffen geleidelijk vrij, met weinig risico op wortelverbranding.
In de praktijk kan precisiebemesting tot 20 à 30 % meststofbesparing opleveren, zonder verlies van plantkwaliteit.
4. Uitspoeling beperken
Uitspoeling is een belangrijke oorzaak van nutriëntenverlies in de vollegrondsteelt. Vooral stikstof kan bij hevige regen uit de wortelzone wegspoelen.
Het type meststof speelt daarbij een grote rol.
Minerale meststoffen bevatten nutriënten in direct oplosbare vorm. Ze zijn snel beschikbaar, maar ook gevoeliger voor uitspoeling. Dat betekent verlies van meststof én milieubelasting.
Organische en organisch-minerale meststoffen bevatten voedingsstoffen die grotendeels gebonden zijn in organisch materiaal. Onder invloed van bodemorganismen komen deze geleidelijk vrij.
Het resultaat:
Geleidelijke afgift van nutriënten
Minder stikstofpieken
Minder risico op uitspoeling
Ook de bodem zelf heeft invloed op uitspoeling. Bodems met meer organische stof en klei hebben een hogere kationenuitwisselingscapaciteit (CEC). Daardoor kunnen ze voedingsstoffen zoals kalium, magnesium en ammonium beter vasthouden en zijn ze minder gevoelig voor uitspoeling.
5. Bodemleven stimuleert nutriëntenbenutting
Een gezond bodemleven speelt een sleutelrol in efficiënte bemesting. Bacteriën, schimmels en regenwormen breken organisch materiaal af, maken nutriënten beschikbaar voor planten en verbeteren de bodemstructuur. Een betere bodemstructuur zorgt ervoor dat wortels zich beter ontwikkelen en planten water en voedingsstoffen efficiënter opnemen. Organische meststoffen leveren niet alleen nutriënten, maar ook voeding voor het bodemleven. Een actief bodemleven betekent meer rendement uit dezelfde meststofgift.
Tip: Organische meststoffen worden binnen de mestwetgeving vaak gunstiger beoordeeld dan minerale meststoffen. Raadpleeg altijd de geldende regelgeving en stem je bemestingsstrategie hierop af.
In de praktijk
Boomkweker Geert Coppens past al enkele jaren met succes rijbemesting met DCM MIX 5 toe in zijn vollegrondsteelten. Dit levert duidelijke voordelen op.
In de praktijk: minder meststoffen, even goed resultaat
Meer rendement uit elke kilogram meststof
De toekomst van bemesting in de boomkwekerij ligt niet in meer input, maar in slimmer bemesten. Door te kiezen voor gefractioneerde bemesting, gerichte toepassingen, een goede timing, organische meststoffen en een actief bodemleven kan de benutting van nutriënten aanzienlijk toenemen. Het resultaat: meer groei, minder meststofverbruik, lagere kosten en minder impact op het milieu.
Dat sluit naadloos aan bij de visie van DCM: investeren in bodemvruchtbaarheid en boomkwekers ondersteunen met efficiënte, duurzame bemestingsoplossingen.
